قبرس محتویات تاریخ جغرافیا تقسیمات کشوری سیاست اقتصاد مردم و فرهنگ جستارهای وابسته منابع منوی ناوبری۳۵°۰۸′ شمالی ۳۳°۲۸′ شرقی / ۳۵٫۱۳۳°شمالی ۳۳٫۴۶۷°شرقی / 35.133; 33.467۳۵°۰۸′ شمالی ۳۳°۲۸′ شرقی / ۳۵٫۱۳۳°شمالی ۳۳٫۴۶۷°شرقی / 35.133; 33.467Cyprus-Conflict.netLibrary of Congress Cyprus Country StudyTarih Araştırmaları: 1964 OlaylarıAkdeniz'de Gizli Petrol Savaşıخوشبینی زیاد نسبت به موفقیت مذاکرات قبرس"United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)""The World Factbook""EUROPA – The EU at a glance – Maps – Cyprus"با وجود امید زیاد، مذاکرات وحدت قبرس با شکست روبرو شدوووووووووWorldCat Identities130118559n790558570000 0001 2331 52144079596-2026370654cb11863129n(دادهها)337700565932ge129727وووو
بحرینقبرسمصرایرانعراقاسرائیلاردنکویتلبنانعماندولت فلسطینقطرعربستان سعودیسوریهترکیهامارات متحده عربییمنتنگه قزاقستانسوم قرقیزستانسامانی (واحد پول)منات ترکمنستانسوم ازبکستانروبل روسیهدلار برونئیکیاتریال کامبوجسکه کنتاووی تیمور خاوریروپیه اندونزیکیپ لائوسرینگیتپزو فیلیپیندلار سنگاپورباتدلار آمریکاتیمور شرقیدانگ ویتنامپادشاهی ایرلندمینورکاجبل طارقمالت (قیمومیت)مالت (مستعمره)هلیگولندجزایر ایونیقبرسایالت آزاد ایرلندجزایر پروویدنسWilloughbylandمجمعالجزایر سن آندرس، پروویدنسیا و سانتا کاتالیناگویانجزایر فالکلندجزایر جورجیای جنوبی و ساندویچ جنوبیسنت هلنجزیره اسنشنتریستان دا کوناقلمرو بریتانیایی جنوبگانقلمرو جنوبگان استرالیااسترالیاسرزمین راسRealm of New ZealandDavid Gareja monastery complexگرجستانآذربایجانمنطقههای اشغالشدهٔ شمال عراقدولت عراقکردستان عراقجولان غربیاسرائیلسوریهختایترکیهسوریهقرهباغارمنستانقرهباغآذربایجانقبرسقبرس شمالیمنطقه بیطرف عراق-عربستانعراقعربستانکشتزارهای شبعااسرائیللبنانسوریهمنطقهٔیهودا و شومروناسرائیلفلسطین
قبرساعضاء اتحادیه کشورهای همسودایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در ۱۹۶۰ (میلادی)جزیرههای آسیاجزیرههای اروپاجزیرههای بینالمللیجزیرههای دریای مدیترانهجمهوریهاشام (سرزمین)فهرست کشورهای در گستره بیش از یک قارهکشورهای آسیای غربیکشورهای آسیاییکشورهای اروپاییکشورهای جزیرهایکشورهای خاور نزدیککشورهای خاورمیانهکشورهای ساحلی مدیترانهکشورهای عضو اتحادیه اروپاکشورهای عضو سازمان ملل متحدلیبرال دموکراسیمستعمرههای پیشین بریتانیامستعمرههای فینیقیهمناطق تقسیمشده
یونانییونانیدریای مدیترانهنیکوزیاقبرس شمالییونانینشینیونانیزبان ترکیارتودوکسترکهای قبرسمسلمانساردنیسیسیلیوروراهبردیهیتیهاایرانیانبیزانسیهااسکندر مقدونیایران۱۹۷۴اتحادیه اروپامسهیتیهاجنگ جهانی دومانگلیسیونانترکیهبریتانیابریتانیاترککریسمس خونینترکهای قبرسسازمان ملل متحدماکاریوس سومحمله ترکیه به قبرسجمهوری ترک قبرس شمالیسیسیلساردنیخاورمیانهکوهستان ترودوسکیرنیامسائوریاکوه الیمپوسصفحه آناتولینیکوزیافاماگوستا)گیرنهلارناکالیماسولنیکوزیاپافوساتحادیه اروپاسازمان ملل متحدسازمان ملل متحدسوئیسآنتونیو گوترشیونانینیکوس آناستاسیادیسمایک پنسرئیسجمهوری ایالات متحدهدریای مدیترانهبازار آزادمحصولات کشاورزیگندمجوسیب زمینیمرکباتتنباکومحصولات صنعتیپوشاککفشصنایع دستیمواد خوراکیدام زندهنفتفراوردههای شیمیاییمتر مکعبیگاز طبیعیتابعیتاوراق قرضهروادیدگذرنامهشینگنآلبانیآندوراارمنستاناتریشجمهوری آذربایجانبلاروسبلژیکبلغارستانکرواسیقبرسدانمارکاستونیفنلاندفرانسهگرجستانآلمانیونانمجارستانایسلندایرلندایتالیاقزاقستانلتونیلیختناشتاینلیتوانیلوکزامبورگجمهوری مقدونیهمالتمولداویموناکومونتهنگروهلندنروژلهستانپرتغالرومانیروسیهصربستاناسلواکیاسلوونیاسپانیاسوئدسوئیسترکیهاوکراین
قبرس
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مختصات: ۳۵°۰۸′ شمالی ۳۳°۲۸′ شرقی / ۳۵٫۱۳۳°شمالی ۳۳٫۴۶۷°شرقی / 35.133; 33.467
| جمهوری قبرس Κυπριακή Δημοκρατία قبرس | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||
سرود ملی: سرودی برای آزادی | ||||||
 | ||||||
پایتخت (و بزرگترین شهر) | نیکوزیا ۳۵°۰۸′ شمالی ۳۳°۲۸′ شرقی / ۳۵٫۱۳۳°شمالی ۳۳٫۴۶۷°شرقی / 35.133; 33.467 | |||||
| زبان رسمی | یونانی / ترکی استانبولی | |||||
| نوع حکومت | جمهوری | |||||
نام حاکمان رئیسجمهور | نیکوس آناستاسیادس | |||||
| موارد منجر به تشکیل از مستعمره بریتانیا | ۱ اکتبر ۱۹۶۰ | |||||
| مساحت | ||||||
| - | مساحت | ۹٬۲۵۱کیلومتر مربع (۵۴ام) | ||||
| - | آبها (٪) | ۲ | ||||
| جمعیت | ||||||
| - | سرشماری | ۱٬۱۴۱٬۱۶۶ | ||||
| - | تراکم جمعیت | ۸۵/km۲ (۸۵ام) | ||||
| واحد پول | یورو ( EUR) | |||||
| منطقه زمانی | EET | |||||
| - | تابستانی (DST) | DST (ساعت جهانی) | ||||
| دامنه اینترنتی | .cy | |||||
| پیششماره تلفنی | +۳۵۷+ | |||||
قِبرِس (به یونانی: Κυπριακή) با نام رسمی جمهوری قبرس (به یونانی: Κυπριακή Δημοκρατία) کشوری جزیرهای است، در شرق دریای مدیترانه که پایتخت آن نیکوزیا است.
این کشور به دو بخش قبرس شمالی (بخش ترکنشین) و بخش یونانینشین تقسیم میشود که در آن هردو زبان یونانی و زبان ترکی رسمی هستند. یونانیها ارتودوکس و ترکهای قبرس مسلمان هستند.
جزیره قبرس بعد از جزیره ساردنی و سیسیل سومین جزیره بزرگ در دریای مدیترانهاست[۲] و جمهوری قبرس از اعضای اتحادیه اروپا میباشد. قبرس از نقاط گردشگرپذیر مدیترانهاست و در ۱ ژانویه ۲۰۰۸ به حوزه یورو پیوست.
جمعیت کل جزیره یک میلیون و صد هزار نفر است و جمعیت جمهوری قبرس بدون احتساب قبرس شمالی ۸۴۰ هزار نفر است. ۷۷ درصد مردم این جزیره یونانی و ۱۸ درصد نیز از ترکان قبرس هستند.
این جزیره به خاطر مکان راهبردی خود در طی تاریخ مورد حمله و اشغال امپراتوریهای گوناگون ازجمله هیتیها، آشوریها، مصریها، ایرانیان، یونانیها، رومیها، بیزانسیها، عثمانیها و اعراب قرار گرفتهاست. اسکندر مقدونی در ۳۳۳ پیش از میلاد قبرس را از ایران جدا کرد.
از سال ۱۹۷۴ که ارتش ترکیه در واکنش به کودتای یونانیها به شمال قبرس هجوم برد، این جزیره به دو بخش تقسیم شد.
پس از آن بخش جنوبی قبرس که در اختیار یونانیهاست به اتحادیه اروپا پیوست اما بخش ترکنشین شمالی جدا ماند.
بخش شمالی قبرس تنها توسط ترکیه به عنوان کشوری مستقل به رسمیت شناخته شدهاست.[۳]
محتویات
۱ تاریخ
۲ جغرافیا
۳ تقسیمات کشوری
۴ سیاست
۵ اقتصاد
۶ مردم و فرهنگ
۷ جستارهای وابسته
۸ منابع
تاریخ
قبرس در دوران باستان به خاطر کانهای مس خود مشهور بود به طوریکه خود واژه مس در زبانهای اروپایی (برای نمونه copper انگلیسی) از نام یونانی این جزیره یعنی Kupros گرفته شدهاست. قبرسیها برای اولین بار در هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح به ساخت ابزار مسی روی آوردند.[۴] یکی از پایههای اقتصادی امپراتوری هیتیها همین مس جزیره قبرس بود.[۵]
قبرس جزیرهای است که در طول تاریخ در تصرف ایرانیان، رومیها، یونانیها، امپراتوری عثمانی و سرانجام انگلیسیها بودهاست؛ اما پس از جنگ جهانی دوم انگلیس به علت ضعف اقتصادی و کاهش نفوذ جهانی از این جزیره خارج شد. سپس رهبران سه کشور انگلیس، یونان و ترکیه به همراه رهبران دو بخش قبرس در ۱۱ فوریه ۱۹۵۹ پیمانی را امضا کردند که به موجب آن مسائل جزیره به نسبت ۷ به ۳ میان یونانیتبارها و ترکتبارها تقسیم شد.
قبرس در سال ۱۹۶۰ استقلال خود را از بریتانیا کسب کرد و حکومت مستقل قبرس بر پایه مشارکت جوامع ترک و یونانی در اداره امور این جزیره اعلام موجودیت کرد و بریتانیا، یونان و ترکیه حق حاکمیت دولت قبرس را تضمین کردند.
در دسامبر ۱۹۶۳، نمایندگان ترک در پی اختلاف بر سر نحوه اجرای این توافق از دولت قبرس بر اثر حادثه کریسمس خونین از قبرس اخراج شدند[۶] با آغاز عملیات نظامی یونانیهای این جزیره، ترکهای قبرس کشور را ترک کردند و این سرآغاز درگیریهای قومی میان ترکها و یونانیها در این جزیره بود که برای ۱۱ سال ادامه پیدا کرد.[۷] و در پی بروز درگیری بین دو طرف، سازمان ملل متحد در سال ۱۹۶۴ یک نیروی پاسدار صلح را به این جزیره اعزام داشت که مأموریت آن تا کنون تمدید شدهاست. در این درگیریها طرف ترک تلفات سنگینتری را متحمل شد و حدود ۲۵ هزار نفر که یک پنجم جمعیت ترکها را شامل میشد آواره شدند.[۸] این افراد در حدود ۱۰ سال تا پیش از حمله سال ۱۹۷۴ ترکیه به جزیره قبرس به صورت پناهنده زندگی میکردند.[۸] تا اواخر سال ۱۹۶۰ تنش ادامه پیدا کرد و در طی این مدت حدود ۶۰ هزار نفر از ترکهای قبرسی مجبور به ترک خانههای خود و مهاجرت به کشورهای دیگر شدند.[۹]
در سال ۱۹۷۴ دولت سراسقف ماکاریوس سوم، رئیسجمهور وقت قبرس، در کودتایی به تحریک حکومت نظامیان یونان سرنگون شد و ترکیه با استناد به موقعیت خود به عنوان یکی از تضمینکنندگان حق حاکمیت قبرس، یگانهای ارتش خود را در شمال این سرزمین مستقر کرد که عملاً باعث تقسیم این جزیره شد.[۱۰] بحران قبرس پس از حمله ترکیه به قبرس و اعلام استقلال جمهوری ترک قبرس شمالی که فقط از سوی ترکیه مورد تأیید قرار گرفت آغاز شد.
جغرافیا
دید قبرس از بالا.
دشت مرکزی مسائوریا بین دو رشتهکوه اصلی قبرس.
قبرس، پس از سیسیل و ساردنی، سومین جزیره بزرگ دریای مدیترانه است. درازای جزیره قبرس در طولانیترین شکل خود ۲۴۰ کیلومتر و پهنای آن در عریضترین حالت، ۱۰۰ کیلومتر است. کرانههای ترکیه در ۷۵ کیلومتری شمال قبرس قرار دارند.
منابع مختلف، قبرس را از دید جغرافیایی، گاه جزئی از اروپا، گاه بخشی از غرب آسیا و گاه در خاورمیانه بهشمار آوردهاند.[۱۱][۱۲]
قبرس دارای تابستانهای گرم و خشک و زمستانهای معتدل است. حدود ۱۲٪ زمینهای آن زیر کشت بوده و در آن مرکبات، سیب زمینی، گندم، زیتون و جو به عمل میآید. پرورش گوسفند، بز و خوک نیز رایج است. صنایع قبرس چندان پیشرفته نیست و شامل صنایع دستی و محلی میباشد. گردشگری، منبع درآمد مهمی برای قبرس بهشمار میآید.
در جزیره قبرس دو رشتهکوه اصلی خودنمایی میکنند، کوهستان ترودوس و کوهستان کوچکتر کیرنیا. دشت مرکزی میان این رشتهکوه، مسائوریا نام دارد. این دشت توسط رودخانه پدیهئوس آبیاری میشود که طولانیتر رود جزیره نیز هست. کوههای ترودوس بیشتر مناطق جنوب و غربی قبرس را دربر میگیرند و کمابیش نیمی از جزیره در اختیار این کوهستان است. بلندترین نقطه در قبرس کوه الیمپوس است که در مرکز کوهستان ترودوس واقع شده و ۱۹۵۲ متر ارتفاع دارد. کوهستان کمپهناتر کیرنیا که در امتداد کرانههای شمالی جزیره قرار گرفته به نسبت ترودوس مساحت بسیار کمتری را اشغال کرده و بلندیهای آن نیز کمارتفاعترند. بلندترین نقطه کیرنیا ۱۰۲۴ متر بالاتر از سطح دریا است. جزیره قبرس از نظر زمینشناختی بخشی از صفحه آناتولی بهشمار میآید.[۱۳]
قبرسیهای یونان در بخش جنوبی و قبرسیهای ترکیه در بخش شمالی قبرس قرار دارند که با مرزی به نام «خط سبز» تفکیک شدهاند که تا نیکوزیا (لفگوشا) کشیده میشود؛ و پایتخت قبرس شمالی و جنوبی را به دو بخش تقسیم میکند. در حال حاضر پنج تقاطع مرزی وجود دارد که ۲۴ ساعته برای عبور و مرور شهروندان باز است.[۱۴]
تقسیمات کشوری
جمهوری قبرس به شش استان تقسیم شدهاست. نام این استانها فاماگوستا)، گیرنه، لارناکا، لیماسول، نیکوزیا، و پافوس است.[۱۵]
| نقشه استانهای قبرس | استانها | به یونانی | به ترکی | (window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"1.392","walltime":"1.852","ppvisitednodes":"value":22482,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":617324,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":54615,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":15,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":15,"limit":500,"unstrip-depth":"value":1,"limit":20,"unstrip-size":"value":33674,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":1,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 1302.258 1 -total"," 64.84% 844.386 33 الگو:Navbox"," 13.65% 177.760 1 الگو:کشورهای_خاورمیانه"," 13.48% 175.512 1 الگو:کشورهای_اتحادیه_اروپا"," 13.12% 170.810 2 الگو:Coord"," 12.84% 167.183 28 الگو:پرچم"," 9.44% 122.940 1 الگو:موضوع_اروپا"," 7.23% 94.154 27 الگو:Flag"," 6.47% 84.300 2 الگو:Citation"," 6.39% 83.180 1 الگو:پانویس"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.362","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":9030475,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1330","timestamp":"20190320185345","ttl":2592000,"transientcontent":false);mw.config.set("wgBackendResponseTime":148,"wgHostname":"mw1243");); |
|---|
