ارگ کریمخان محتویات تاریخچه طراحی بنا توصیف محوطه ارتباط اتاقها شاهنشین حوض آب سیستم آبرسانی ارگ حمام ارگ کاربری وضعیت موجود پیشینه پژوهشی نگارخانه منابع پیوندبه بیرون منوی ناوبری«دانشنامهٔ تاریخ معماری ایرانشهر»نسخهٔ اصلیارگ کریمخان در وبگاه کانون جهانگردیووووووووووووووووووو
احسانشریعتیمیرزای شیرازیشاهدقصرالدشتشهید مطهریشهید آوینینمازیامام حسینزندیهوکیلالرئایاولیعصرکاوهفضیلترازیغدیرجانبازانفرصت شیرازیدوراندستغیبکاخموزه سعدآبادنیاورانمرمرمرواریدشهوندسنادادگستریشهربانیجوانانمرمر رامسرملکه مادر (چالوس)چایخوران (چالوس)ناهار خوران (رودسر)کاخ رضا شاهی گچسرکاخ فلاحتی ایلامکاخ شهرداری تبریزکاخ نازدشتکاخ رودسرکاخ ثابت پاسالعمارت قصر آینهعمارت کلاهفرنگی بیسیمعمارت نواب (یزد)عمارت وکیلالملکباغ دلگشاارگ کریمخانعالیقاپوکاخ چهارباغعمارت هشتبهشتهفتدست و کوشک آیینهخانهچهلستون قزوینکاخ جهاننماکاخ شاپورچشمه عمارتکاخ صفیآبادکاخ عباسآباد بهشهرعمارت کلاهفرنگی بندرعباسعمارت باغ نشاطعمارت آصف وزیریکاخ آشورعمارت باغ ارمکاخ رحمت آبادعمارت چهار صفه محمدیعمارت چهارصفه عبدالسلام نادریآذربایجانتاریخ طبیعیعصر آهنسفالفرشقاجارمشروطهمطبوعاتپستسرداران مشروطیتارامنه تبریزاستاد بهتونیاستاد شهریارپروین اعتصامیدفاع مقدسشهدای ۲۷ دیشهدای روحانیبازار و مشاغلسنجشکاریکاتورشهرداریفوتبالقرآن و کتابتمحرمهدایا (خامنه)سنگنگارهها (مراغه)هنرهای تزئینی و معاصرموزه کلیسای وانکخانه مشروطه (اصفهان)خانه بیداری اسلامیباغ فین (کاشان)ایران باستانملی ایرانجواهرات ملیتماشاگه زمانتماشاگه تاریختماشاگه پولسکهمردمشناسیملکمطبوعاتدوران اسلامیقرآن کریمامام علیشهداصلحآزادیانقلاببنیادباغموزه قصرخانه و موزه مقدمرجاییکاخ شهوندسعدآبادگلستاننیاورانهنرهای ملیهنرهای زیباهنرهای معاصرهنرهای تزئینیسینمای ایرانموسیقیعکسخانهگرافیکفرشصبانقاشی پشت شیشهمینیاتور آبکارآبگینه و سفالینهاستاد صنعتیرضا عباسیباغموزه وزیریبانک سپهارتباطات (پست و تلگراف)صنعت برق ایرانعلوم و فناوریماشینهای اداری سفیرتاریخ علوم پزشکی ایراننظامینقشهدکتر حسابیتاریخ طبیعیآثار طبیعی و حیات وحش ایرانحیات وحش (سرخهحصار)تنوع زیستیکتابخانه کاخ نیاورانهدایای ریاست جمهوری خامنهایهدایای ریاست جمهوری رفسنجانیهدایای ریاست جمهوری خاتمیعبرتآستان قدس رضویموزه بزرگ خراساننادرینفت (سبزوار)حیات وحش (سبزوار)تاریخ طبیعی (نیشابور)عمر خیام (نیشابور)مردمشناسی (قوچان)مردمشناسی (سبزوار)موزه قزوینمردم شناسیسنگ شناسیموزه سنگ و سفالخوشنویسیکشاورزیموزه بلدیهموزه هنر پایداریشهدامردمشناسیپارینهسنگی زاگرسسنگ طاقبستانپوشاک و زیورآلاتدفاع مقدسموزه ساریتاریخ آملکندلوس (نوشهر)موزه بابلهگمتانهسفالصنایعدستیتاریخ طبیعیمفاخر و مشاهیردفاع مقدسحمام قلعهنظریموزه آبادانمفاخر استان مرکزی (اراک)مردمشناسی (اردبیل)فلکالافلاک (خرمآباد)آستانه مقدسه (قم)عمارت سالار سعید (سنندج)موزه ملی خودردو ایران (کرج)
ارگهابناهای تاریخی استان فارسبنیانگذاریهای ۱۷۶۷ (میلادی) در ایرانجاذبههای گردشگری در شیراززیرساختهای کاملشده در ۱۷۶۷ (میلادی)ساختمانها و سازهها در شیرازقلعههای استان فارسکاخها در ایرانکریمخان زندمعماری ایرانیمعماری دوره زندیانمعماری سده ۱۸ (میلادی)موزههای ایران
شیرازسلسله زندیهکریم خان زندسلسله پهلویسازمان میراث فرهنگیجمهوری اسلامی ایرانفارسآثار ملی ایراندوره زندیهدوره قاجاریهعبدالحسین میرزا فرمانفرمامعماریحمامجاذبههای گردشگریقلیانارگ کریمخانی
ارگ کریمخان
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
| ارگ کریمخان | |
|---|---|
 ارگ کریمخان | |
| نام | ارگ کریمخان |
| کشور |  ایران |
| استان | استان فارس |
| شهرستان | شهرستان شیراز |
| اطلاعات اثر | |
| نامهای دیگر | ارگ کریمخانی |
| کاربری | ارگ |
| دیرینگی | دوره زندیه |
| دورهٔ ساخت اثر | دوره زندیه |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | ۹۱۸ |
| تاریخ ثبت ملی | ۱۴ خرداد ۱۳۵۱ |
| اطلاعات بازدید | |
| امکان بازدید | جبهه شمال شرقی میدان شهرداری شیراز |
ارگ کریم خانی در مرکز شهر شیراز قرار دارد. این ارگ در دوره سلطنت سلسله زندیه ساخته شدهاست و پس از اینکه کریم خان زند شیراز را به عنوان پایتخت خود و این مکان را بهعنوان مکان زندگی خود انتخاب کرد، به ارگ کریم خانی معروف شد. در زمان سلطنت سلسله پهلوی از ارگ بهعنوان زندان استفاده شد که آسیبهایی به آن وارد شدهاست. در سال ۱۳۵۰ این ارگ به اداره فرهنگ و هنر وقت واگذار شد. این بنای بزرگ اکنون زیر نظر سازمان میراث فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اداره میشود و از چند سال پیش کار مرمت این بنا آغاز شدهاست تا به عنوان موزه بزرگ فارس مورد استفاده قرار گیرد. این اثر در تاریخ ۱۴ خرداد ۱۳۵۱ با شمارهٔ ثبت ۹۱۸ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.[۱]
محتویات
۱ تاریخچه
۲ طراحی بنا
۳ توصیف محوطه
۴ ارتباط اتاقها
۵ شاهنشین
۶ حوض آب
۷ سیستم آبرسانی ارگ
۸ حمام ارگ
۹ کاربری
۱۰ وضعیت موجود
۱۱ پیشینه پژوهشی
۱۲ نگارخانه
۱۳ منابع
۱۴ پیوندبه بیرون
تاریخچه
ساخت ارگ بین سالهای ۱۷۶۶ و ۱۷۶۷ میلادی انجام شد و کریمخان بهترین معماران زمان خود را جهت ساخت آن بکار گرفت. او همچنین بهترین مصالح را از داخل و خارج کشور تهیه و ساخت بنا را بهسرعت تمام کرد. این بنا در دوره زندیه بهعنوان محل استقرار حکومت و در دوره قاجاریه بهعنوان محل زندگی فرمانداران محلی استفاده میشد. عبدالحسین میرزا فرمانفرما حکمران فارس، دستور به بازسازی مینیاتورهای نقاشی شده در این بنا داد.[۲]
سراسرنمایی از ارگ کریمخان در شیراز
طراحی بنا
نمای شرقی ارگ كريمخان زند - شيراز
بنای ارگ ترکیبی از دو معماری مسکونی و نظامی است. بخش درونی ارگ با ایوانها و اتاقهای نقاشی شده، آبنماها و باغچهها از ظرافت خاصی برخوردار است. سه ضلع شمال، جنوب و غرب هر یک دارای یک ایوان و شش اتاق مسکونی در دو طرف آن است. ضلع شرقی شامل حمام خصوصی و برخی امکانات خدماتی است.
برج و باروی چهارگانه به انضمام خندقی که سابقاً دور آن حفر شده بود نیز نقش دفاعی بنا را بر عهده داشتهاند. ضخامت دیوارها در پایه ۳ متر و در بالا ۱۲ متر است. ارتفاع برجها نیز ۱۴ متر میباشد و از آجر ساخته شدهاند.
یکی از برجهای چهارگانه این ارگ مانند برج پیزا کج شده بوده و به این خاطریکی از جاذبههای گردشگری شیراز به حساب میآمد. روند توقف کجشدگی این برج به لحاظ فنی و مهندسی مورد اهمیت قرار دارد.[۳]
توصیف محوطه
نمای بیرون این بنا آجرکاریست و بلندی دیوارهای کنگره دار 12 متر است که در هر گوشه یک برج 14 متری برپا شده.در قسمت لبههای دیوار جان پناههای بسیار مناسبی جهت دیده بانی و تیراندازی به هنگام جنگ ساخته شدهاست.ظاهر بنا حتی در محوطه داخلی تزیین زیادی ندارد و تنها به نمای داخلی اتاقها محدود میشود.
مصالح عمده به کاررفته دربنا آجر و سنگ میباشد که تنها سنگ مرمر به کاررفته و از تبریز اورده شده بود.
ساختمان ارگ دارای دیوارهای بسیار ضخیم و نفوذ ناپذیریست.بیشترین ضخامت دیوارها در دیوارهای بیرونی ارگ وجود دارد.در این دیوارها درقسمت بالا ناودانهایی سنگی جهت باران درست شده و نیز مزقلههایی جهت تیراندازی تعبیه شدهاست.
برجها در چهارگوشه ارگ ساخته شده و هر یک 6متر شالوده دارد.گفته شده در هنگام ساخت این بنا به علت نشست خاک و نامناسب تشخیص دادن خاک شمال غربی جهت ایجاد برج میبایست وزن زیادی را تحمل کند محل ساخت ان چند متر به سمت غرب کشیده شده به همین علت این برج در راستای برجهای دیگر نیست و به شکل ذوزنقهٔ ناقص درامده است.این برجها دارای سه طبقه مجزا هستند وتوسط راه پلههایی به صورت دورانی قابل رفتوآمد میباشد.در این طبقات دو اتاق وجود دارد یک اتاق جهت استراحت نگهبانان و یک اتاق جهت نگهداری اسلحه.این برجها توسط دری به پشت راه دارد.ورودی ارگ در نمای بیرونی با یک تابلوی بزک کاشیکاری صحنه نبرد رستم با دیو سفید مزین شده که مربوط به دوره قاجار است. نمای کاشیکاری محوطه داخلی در ضلع شرقی بالای در ورودی کاملاً ازبین رفتهاست.
وجود شیر سرها در دور تا دور لبه بام ضمن جلوگیری از تابش مستقیم خورشید در ظهر تابستان به داخل اتاقها در هنگام بارندگی به خوبی از پنجرههای بزگ گره چینی محافظت میکند.
سنگهای به کاررفته از جنس سنگ آهک معروف به گندمک میباشد.بر روی این سنگها علامتی است که منحصر به افراد سنگتراش سازندهٔ آن قطعات میباشد و به منزلهٔ مهر سنگتراش است.[۴][۵]
ارتباط اتاقها
تمامی اتاقها از قسمت داخل به هم مرتبط میشود و بدون بیرون امدن از فضای داخلی قابلیت رفتوآمد دارند.ورودی اتاقها کاملاً روبروی یکدیگر است و تنها یک فضای راهرو مانند بین دو اتاق فاصله انداخته است.
اتاقهای کوچک بالای راهروها که شامل چهار اتاق در هر ضلع میشود با مقرنس و تزییناتی مشابه مزین شده ولی در نقاشی آن مواد و مصالح با درجه کیفیت پایین بکاررفتهاست.
این اتاقهای کوچک در قسمت پشتی دارای پستویی هستند که روبه روی پستوهای پایین ساخته شدهاست.علاوه بر این اتاقها در هر ضلع در دوطرف شاهنشین راهروهای کوچکی وجود دارد که راه ارتباطی با محوطه میباشد هیچ ارتباطی با اتاقهای اصلی ندارد.به نظر میرسد در راهروها اتاقهای کوچکی ساخته شده که توسط پلکانی به راه رو پایین متصل میشود.این فضا بیشتر جهت استراحت غلامان بودهاست.
اجزای معماری در داخل اتاقها
رنس
طاقچههای بالای دوال
سردر
ازارههای اتاق
کفپوش
ارسی
پستو
طاقچههای پایین
قطاربندی
کتیبههای بالای طاقچههای پایین
قوش مقرنس سقفها در هر یک از اتاقهای ارگ منحصر به فرد میباشد. و تنها در دیگر اتاق ضلع شمالی وجنوبی سقفها با مقرنس کامل و دوبرابر طاقهای معمول در ارگ کار شده.
نقش مایهٔ داخل طاقچهها ی بالای دوال شامل نقوش تذهیبی میباشد.که معمولاً از سه چیز تشکیل شدهاست در قسمت وسط یک نقش بزرگتر و در بالا و پایین ان نقش شاپرک.
شاهنشین
شاهنشینهای سه ضلع شمالی غربی و جنوبی مرسوم به تالار بلندپایه بهشت پیرایه است.
شاهنشین شمالی برای زمستان بسیار مناسب میباشد.دو ستون جلوی این شاهنشین از سنگ یکپارچه معروف به گندمک میباشد که بر روی آن تزینات گل شاه عباسی نقش بسته است.در این شاهنشین که نمای بسیار زیبایی دارد یک نیم کاسه مقرنس رو به حیاط وجود دارد و زیر آن بخاری قرار دارد و قسم دوال زیر سقف با مقرنس تزیین شده و سقف کاذب آن چوبی بودهاست.اتاقهای شمالی کاملاً قرینهٔ قسمت جنوبی میباشد.
در جبههٔ غربی شاهنشین اصلی که روب روی حوض بزرگ است قراردارد.این شاهنشین به جای ستونهای سنگی دارای ستونهای چوبی با نقوش تزیین مارپیچ است.چوب این ستونها یک تکه و از جنس چوب سرو است و قسمت بالای آن مقرنس کار شدهاست.(قسمت تهتانی ستون چوبی اخیراً مورد مرمت قرار گرفته)شاهنشین ضلع غربی کاربردی تابستانه دارد.
حوض آب
حوض آب با سنگهای یکپارچه است که با فوارههایی همراه میباشد.جنس سنگ آن از نوع آهکی و معروف به اتابک است.این نوع حوض در برابر آب بسیار مقاوم است.
حوضهای شمالی و جنوبی در امتداد خود آبراههای دارد که در انتها به یک گودال مکعب شکل سنگی منتهی میشود.
سیستم آبرسانی ارگ
آب این مجموعه از آب قنات رکن آباد معروف به رکنی تأمین شدهاست.این آب از نظر املاح معدنی بهترین آب شیراز محسوب میشدهاست و هماکنون با خراب شدن این قنات سیستم آبرسانی این مجموعه از بین رفتهاست.
حمام ارگ
حوض حمام ارگ کریمخانی
حمام ارگ جزو اولین حمامهای اختصاصی با این سبک در ایران میباشد و جهت استحمام خانواه سلطنتی مورد استفاده قرار میگرفتهاست.
قسمت اول ورود به حمام سربینه آن میباشد.در این مکان چهار سکو جهت نشستن و لباس کندن دارد.
در وسط این قسمت حوض هشت گوشی وجود دارد.در گوشهای از سربینه محلی برای گرم کردن فضا توسط آتش و درست کردن چای و قلیان کشیدن تعبیه شده.
در زیر سکوهای سربینه محل گذاشتن کفش و بسته لباس بودهاست.
کارهایی که در سربینه انجام میگرفته شامل
حجامت
خالکوبی
مشت و مال
صحبت کردن
صرف چای و قلیان کشیدن بوده.
سربینه توسط راه رویی به گرم خانه متصل میشود.
گرم خانهٔ حمام سه قسمت را شامل میشود:
فضای گرم خانه
خزینه
نورخانه
گرم خانه توسط کانالهایی که جهت جریان هوای گرم به زیر دیگ خزانه متصل است وجود دارد.
خزینه سه قسمت دارد در قسمت وسط دیگ مسی نصب شده و در زیر دیگ آتش روشن میشدهاست.دو حوض طرفین آن حاوی آب ولرم بودهاست.[۶]
کاربری
در حال حاضر این مجموعه به عنوان یک بنای تاریخی و دیدنی محسوب میشود.که هرساله افراد زیادی از سراسر دنیا برای دیدن این بنای تاریخی می آیند. و از نزدیک شاهد زیباییهای این بنا میشوند.
وضعیت موجود
قسمتهایی از این بنا به منظور جلوگیری از شدت آسیب دیدگی توسط گروههای کارشناس مرمت احیا شدهاست. با این حال با گذشت زمان قسمتهایی از طرحها و نقاشیها و مقرنسهای سقفها از بین رفتهاست.
اما متأسفانه به دلیل نا اگاهی مردم از ارزش و اهمیت بناهای تاریخی شاهد یادگاریهایی در قسمتهای مختلف این بنا میباشیم.ک موجب خراب شدن بنا میشود.همه افراد جامعه باید برای فرهنگسازی این موضوع ومراقبت از میراثهای با ارزش بکوشیم تا بیش از این آثار با ارزشی که از گذشته برای ایندگان مانده از بین نبریم.[۷]
پیشینه پژوهشی
اخرین پژوهشی که در رابطه با بنای ارگ کریم خان زند صورت گرفته توسط اقای هوشنگ اسفندیاری(دکتری رشته مرمت)صورت گرفته که دربارهٔ معماری و توصیف محوطه و نقوش و تزیینات این بنا تحقیق کردهاند.همچنین سرپرست کارگاه مرمت ارگ کریم خان بودهاند.
نگارخانه
دیوار جنوبی و شرقی ارگ
نمایی از درون ارگ
نمایی از حوض درون ارگ و ایوان غربی
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
در اوایل حکومت قاجار
منابع
↑ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایرانشهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانیشده از نسخهٔ اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. بازبینیشده در ۱۹/۵/۲۰۱۱.
↑ http://www.farschto.ir/contents/sitcon/asartarofar-miras.html
↑ منصور صانع.به یاد شیراز.انتشارات وزارت فرهنگ اسلامی.1380
↑ حسین زمرشیدی.معماری ایران مصالحشناسی سنتی.انتشار ازاد.1375
↑ محمد صادق موسوی نامی اصفهان.تاریخ گیتی گشا(در تاریخ زندیه) انتشارات امیر کبیروچاپ دوم1368
↑ غلامعلی رجایی .ایران و کریم خان؛تهران مؤسسه فرهنگی هنری ضریح؛چاپ اول 1377
↑ هوشنگ اسفندیاری.جلوه گاه هنر و معماری در کاخ اندرونی کریم خان
پیوندبه بیرون
- ارگ کریمخان در وبگاه کانون جهانگردی
 | در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ارگ کریمخان موجود است. |
شیراز | |||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
استان فارس | ||
|---|---|---|
| مرکز | شیراز | 
 |
| شهرستانها | آباده • اقلید • ارسنجان • استهبان • بوانات • پاسارگاد • جهرم • خرامه • خرمبید • خنج • داراب • رستم • زریندشت • سپیدان • سروستان • شیراز • فراشبند • فسا • فیروزآباد • قیر و کارزین • کازرون • کوار • گراش • لارستان • لامرد • مرودشت • ممسنی • مهر • نیریز | |
| شهرها | آباده • آباده طشک • ارد • اردکان • ارسنجان • استهبان • اسیر • اشکنان • افزر • اقلید • امامشهر • اهل • اوز • ایج • ایزدخواست • باب انار • بابامنیر • بالاده • بنارویه • بهمن • بوانات • بیرم • بیضا • جنتشهر • جهرم • جویم • چاهورز • حاجیآباد • حسامی • حسنآباد • خان زنیان • خانمین • خاوران • خرامه • خشت • خنج • خور • خوزی • خومهزار • داراب • داریان • دبیران • دوبرجی • دوزه • دهرم • دژکرد • رامجرد • رونیز • زاهدشهر • زرقان • سده • سروستان • سعادتشهر • سلطانشهر • سورمق • سیدان • ششده • شهرپیر • شیراز • صدرا • صغاد • صفاشهر • علامرودشت • عمادده • فدامی • فراشبند • فسا • فیروزآباد • قائمیه • قادرآباد • قرهبلاغ • قطبآباد • قطرویه • قیر • کارزین • کازرون • کامفیروز • کرهای • کنارتخته • کوار • کوپن • کوهنجان • گراش • گلهدار • لار • لامرد • لپوئی • لطیفی • مادرسلیمان • مبارکآباد • مرودشت • مزایجان • مشکان • مصیری • مهر • میانشهر • میمند • نوبندگان • نوجین • نودان • نورآباد • نیریز • وراوی • هماشهر | |
| مکانهای دیدنی | آبشار مارگون • آتشکده کازرون • آرامگاه حافظ • آرامگاه سعدی • آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی • آرامگاه مادر نادرشاه • ارگ کریمخانی • بازار قیصریه لار • بازار وکیل • باغ ارم • باغ دلگشا • باغ عفیفآباد • باغ نظر • برم دلک • بند امیر • بهشت گمشده • بیشاپور • پاسارگاد • تخت جمشید • تنگ چوگان • تمب بت • تنگه بلاغی • حمام وکیل • دارابگرد • دریاچه پریشان • دشت برم • قلعه اژدها پیکر • قلعه انگشتگبری سروستان • قلعه دختر فیروزآباد • غار شاپور • پیکره شاپور یکم • لیدوما • کاخ سروستان • کاخ اردشیر بابکان • کعبه زرتشت • مسجد وکیل • نارنجستان قوام • نقش رجب • نقش رستم • هرایرز | |
رده | ||
کاخها و عمارتهای ایران | ||
|---|---|---|
| پهلوی |
|      |
| قاجار |
| |
| زندیه |
| |
| افشاریه |
| |
| صفویه |
| |
| ساسانیان |
| |
| اشکانیان |
| |
| هخامنشیان |
| |
| سایر حکومتها |
| |
| مطالب مرتبط |
| |
| ||
کاخهای ایران 
ایران 
قصرموزههای ایران | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| آذربایجان شرقی |
|    | |||||||
| آذربایجان غربی |
| ||||||||
| اصفهان |
| ||||||||
| بوشهر |
| ||||||||
| تهران |
| ||||||||
| خراسان رضوی |
| ||||||||
| فارس |
| ||||||||
| قزوین |
| ||||||||
| کرمان |
| ||||||||
| کرمانشاه |
| ||||||||
| گیلان |
| ||||||||
| مازندران |
| ||||||||
| هرمزگان |
| ||||||||
| همدان |
| ||||||||
| یزد |
| ||||||||
| سایر استانها |
| ||||||||
| جستار وابسته |
| ||||||||
| |||||||||
ردهها:
- ارگها
- بناهای تاریخی استان فارس
- بنیانگذاریهای ۱۷۶۷ (میلادی) در ایران
- جاذبههای گردشگری در شیراز
- زیرساختهای کاملشده در ۱۷۶۷ (میلادی)
- ساختمانها و سازهها در شیراز
- قلعههای استان فارس
- کاخها در ایران
- کریمخان زند
- معماری ایرانی
- معماری دوره زندیان
- معماری سده ۱۸ (میلادی)
- موزههای ایران
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.924","walltime":"1.218","ppvisitednodes":"value":8785,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":972369,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":115007,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":15,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":0,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":14429,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":1,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 675.177 1 -total"," 76.71% 517.962 28 الگو:Navbox"," 35.03% 236.523 1 الگو:شیراز"," 34.64% 233.865 1 الگو:Navbox_with_collapsible_groups"," 11.83% 79.896 1 الگو:پانویس"," 11.56% 78.041 8 الگو:Navbox_subgroup"," 10.55% 71.253 1 الگو:یادکرد_وب"," 9.66% 65.206 1 الگو:بهبود_منبع"," 9.62% 64.950 1 الگو:جعبه_اطلاعات_جایهای_تاریخی_ایران"," 9.47% 63.918 1 الگو:یادکرد/هسته"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.147","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":3331717,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1254","timestamp":"20190419094634","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"u0627u0631u06af u06a9u0631u06ccu0645u200cu062eu0627u0646","url":"https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q206220","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q206220","author":"@type":"Organization","name":"u0645u0634u0627u0631u06a9u062au200cu06a9u0646u0646u062fu06afu0627u0646 u067eu0631u0648u0698u0647u0654 u0648u06ccu06a9u06ccu200cu0645u062fu06ccu0627","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2007-12-08T16:02:45Z","dateModified":"2019-03-22T16:09:24Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Arg-e_Karim_Khani%2C_Shiraz%2C_Iran_%281249242741%29.jpg"(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":129,"wgHostname":"mw1324"););
